Văn hóa Nga đón một Giáng sinh rất muộn và độc đáo

Những nét độc đáo trong thời điểm kỷ niệm ngày lễ Giáng sinh và các phong tục Giáng sinh ở Nga so với các nước.

Giáng sinh là ngày nghỉ ở Nga, được nhiều tín đồ Thiên Chúa giáo Nga kỷ niệm như một trong những ngày lễ quan trọng nhất của năm. Các truyền thống Giáng sinh ở Nga ngoài những phần tương tự với phương Tây còn có một số phần đặc trưng của Nga, phản ánh lịch sử phong phú của xứ bạch dương và các truyền thống gắn liền với giáo hội Chính thống giáo Nga.

Nhiều truyền thống Giáng sinh của Nga có nguồn gốc từ văn hóa ngoại giáo (pagan) có trước khi Thiên Chúa giáo xuất hiện tại đây. Phong tục Giáng sinh lâu đời của Nga bao gồm: hát mừng, xem bói và tuân thủ chế độ nhịn ăn nghiêm ngặt trong bốn mươi ngày cho tới đêm trước Giáng sinh. Các nghi lễ lâu đời được tổ chức từ cuối tháng 12 cho đến khoảng giữa tháng Một nhằm mang lại một năm tốt lành với mùa màng bội thu. Khi Thiên Chúa giáo đến Nga, những nghi lễ này đã biến đổi và hòa nhập với các phong tục của tôn giáo mới, tạo ra một tổ hợp độc đáo các truyền thống Giáng sinh vẫn còn được duy trì ở Nga ngày nay.

Giáng sinh vào tháng 1 của Nga và các nước Chính thống giáo

Vì sao Nga và một số nước đón mừng sinh nhật Chúa muộn hơn thế giới, đến tận ngày 7/1? Người Nga đón Giáng sinh hàng năm như thế nào? - Ảnh 1.

(Ảnh: Getty Images)

Lễ Giáng sinh của Chính thống giáo Nga được tổ chức vào ngày 7 tháng 1 vì Giáo hội Chính thống Nga sử dụng lịch Julian là lịch cũ. Lịch mới là lịch Gregorian phổ biến hiện nay ra đời từ năm 1582 đi nhanh hơn lịch Julian 13 ngày. Vì vậy, ngày lễ Giáng sinh 25/12 theo lịch cũ Julian sẽ tương ứng với ngày 7/1 trong lịch mới Gregorian.

Bắt đầu từ năm 2100, sự chênh lệch giữa hai bộ lịch Gregorian và Julian sẽ tăng lên 14 ngày, do vậy từ năm 2100 Giáng sinh của Nga sẽ được tổ chức vào ngày 8 tháng 1 cho đến sự kiện thay đổi tiếp theo.

Trong thời kỳ Xô Viết, Giáng sinh và tất cả các ngày lễ khác của nhà thờ đều bị cấm (mặc dù nhiều người vẫn tiếp tục cử hành chúng trong bí mật). Nhiều truyền thống Giáng sinh đã được chuyển sang năm mới-là ngày lễ phổ biến nhất ở Nga kể từ đó.

Tuy nhiên, rất nhiều truyền thống Giáng sinh vẫn còn ở Nga, trong đó có xem bói vào đêm Giáng sinh, hát những bài hát mừng Giáng sinh (колядки, phát âm là kaLYADky), và tuân thủ nhịn ăn nghiêm ngặt cho đến khi ngôi sao đầu tiên xuất hiện trên bầu trời vào đêm Giáng sinh.

Kỳ nhịn ăn nghiêm ngặt của tín đồ Thiên Chúa theo Chính thống giáo có tên là Nativity Fast. Đối với tín đồ Thiên Chúa theo Công giáo, thời gian này được gọi là Advent hay Mùa vọng.

Nước Nga là mái nhà của gần 40% tín đồ Chính thống giáo trên toàn thế giới. Ngoài Nga, một số nước theo Chính thống giáo, Công giáo phương Đông và một số nước theo Tin lành (nhánh Thiên Chúa giáo lớn thứ ba trên thế giới, sau Công giáo và Chính thống giáo) cũng dùng lịch Julian, cũng ăn mừng Giáng sinh vào đêm 7/1 hàng năm.

Vì sao Nga và một số nước đón mừng sinh nhật Chúa muộn hơn thế giới, đến tận ngày 7/1? Người Nga đón Giáng sinh hàng năm như thế nào? - Ảnh 2.

Cảnh trang trí Giáng sinh và cây thông Noel trước nhà thờ Kazan, Saint Petersburg-một nhà thờ Chính thống giáo ở Nga (Ảnh: Sputnik)

Các nước Chính thống giáo cũng đón Giáng sinh vào ngày 7/1 có thể kể đến Ukraine, Kazhkhstan, Ba Lan, Ai Cập, Ethiopia, ... Tuy vậy, một số nước Chính thống giáo vẫn tổ chức Giáng sinh vào ngày 25 tháng 12 theo lịch Gregorian như số đông các nước Công giáo trên toàn thế giới như Bulgaria, Romania hay Hy Lạp.

Các phong tục Giáng sinh ở Nga

Giáng sinh được xem là sự hiển lộ của sức mạnh thần thánh củng cố sự đoàn kết con người. Trong ngày lễ này, các tín đồ Thiên Chúa giáo Nga (chiếm hơn 70% dân số) tập hợp lại để cầu nguyện, thưởng thức bữa tiệc lớn với gia đình, tặng quà cho nhau, trang trí nhà cửa bằng các tranh ảnh thiên thần, các vì sao, các cảnh Giáng sinh.

"Vào đêm 7 tháng 1, khoảng 2,3 triệu người tham gia các sự kiện ăn mừng ngày Chúa ra đời. [...] Các dịch vụ nghi lễ ở nhà thờ, đền thờ và tu viện được tổ chức ở 5.700 thành phố và thị trấn của Liên bang Nga", Caspian News dẫn lời Volk, người phát ngôn Bộ Nội vụ Nga năm 2020.

Văn hóa Nga đón một Giáng sinh rất muộn và độc đáo - Ảnh 3.

Khung cảnh Giáng sinh trước nhà thờ St. Basil ở Quảng trường đỏ nổi tiếng của thủ đô Moscow (Ảnh: CanStock)

Theo truyền thống, các sự kiện ăn mừng lễ Giáng sinh ở Nga bắt đầu vào Đêm vọng lễ Giáng sinh (trong tiếng Anh được gọi là "Christmas Eve", tiếng Nga là "Сочельник", hay "saCHYELnik"). Cái tên "Сочельник" bắt nguồn từ "сочиво" (SOHchiva), một bữa ăn đặc biệt được làm từ ngũ cốc (thường là lúa mì), hạt, quả hạch, mật ong và có khi có thêm trái cây sấy khô. 

Bữa ăn này còn được gọi là "кутья" (kooTYA), biểu thị sự kết thúc của kỳ nhịn ăn nghiêm ngặt được tổ chức trong bốn mươi ngày. Kỳ nhịn ăn kéo dài cho đến khi người ta nhìn thấy ngôi sao đầu tiên trên bầu trời buổi tối của đêm Сочельник, ngôi sao tượng trưng cho sự xuất hiện của Ngôi sao Bethlehem đã dẫn lối ba nhà thông thái đến nhà của Chúa Jesus ở Jerusalem.

Vì sao Nga và một số nước đón mừng sinh nhật Chúa muộn hơn thế giới, đến tận ngày 7/1? Người Nga đón Giáng sinh hàng năm như thế nào? - Ảnh 4.

Cочиво, một món ăn truyền thống trong Đêm vọng lễ Giáng sinh ở Nga (Ảnh: al-epahirya.ru)

Giáng sinh ở Nga là ngày gia đình quây quần, và được xem là thời điểm của sự tha thứ và yêu thương. Những món quà chu đáo được trao cho những người thân yêu, và những ngôi nhà được trang trí bằng hình ảnh của các thiên thần, các vì sao và cảnh Chúa giáng thế.

Sau khi trời tối, khi kỳ nhịn ăn kết thúc, các gia đình ngồi lại với nhau trong một bữa ăn kỷ niệm. Theo truyền thống, các món muối khác nhau được phục vụ, bao gồm bí ngô, nấm muối, bắp cải muối chua và táo muối. Các món ăn truyền thống khác bao gồm bánh nướng nhân thịt, nấm, cá hoặc rau củ. Thức uống có tên Sbiten (Cбитень), một loại đồ uống được làm từ gia vị và mật ong, từng là thức uống phổ biến nhất ở Nga trước khi trà lên ngôi.

Văn hóa Nga đón một Giáng sinh rất muộn và độc đáo - Ảnh 5.

Sbiten (сбитень) hay vzvar (взвар) là thức uống nóng, dùng vào mùa đông của người Nga.


Ngày nay, bữa ăn Giáng sinh của người Nga rất đa dạng với một số gia đình theo truyền thống và những gia đình khác chọn những món ăn hoàn toàn khác. Nhiều người Nga không nhịn ăn hay đi lễ nhà thờ nhưng vẫn kỷ niệm lễ Giáng sinh, xem Giáng sinh ngày lễ của tình yêu, sự chấp nhận và lòng khoan dung.

Bói Giáng sinh

Bói là một truyền thống bắt đầu từ thời tiền Cơ đốc giáo của Nga (và không được Giáo hội Chính thống Nga chấp nhận). Theo truyền thống, việc xem bói được thực hiện bởi những phụ nữ trẻ, chưa lập gia đình tập trung tại một ngôi nhà hoặc một Banya (баня) — một phòng tắm hơi kiểu Nga. Những người phụ nữ này chỉ mặc váy ngủ và để tóc xõa. Đàn ông và phụ nữ đã kết hôn không được phép tham gia các nghi thức xem bói. Thay vào đó, những người phụ nữ lớn tuổi thực hiện Zagovory (заговоры), là nghi thức ban phước mang lại sự thịnh vượng cho gia đình.

Văn hóa Nga đón một Giáng sinh rất muộn và độc đáo - Ảnh 6.

Một bà lang Nga đang sử dụng "phép thuật Zagovory", dùng nước chữa bệnh chữa lành cho đứa trẻ.


Ở Nga ngày nay, nhiều nghi thức xem bói có sự tham gia của cả gia đình. Các loại hình đọc bài tarot, đọc lá trà và bói toán bằng bã cà phê cũng rất phổ biến. Dưới đây là một số ví dụ về các phương pháp bói truyền thống được thực hiện trong lễ Giáng sinh ở Nga:

- Lấy một bát đựng đầy gạo rồi thực hiện một điều ước hoặc đặt một câu hỏi. Sau khi cho tay vào bát và lấy ra, bạn đếm số hạt gạo dính vào tay mình. Số chẵn nghĩa là điều ước sẽ sớm thành hiện thực, còn số lẻ nghĩa là điều ước sẽ thành hiện thực sau một khoảng thời gian. Số chẵn hoăc lẻ cũng có thể được xem là câu trả lời có hoặc không cho câu hỏi.

- Để trên bàn một số lượng cốc hoặc tách bằng với số người có mặt. Đặt vào mỗi cốc một trong những vật sau (mỗi cốc 1 món): nhẫn, đồng xu, củ hành tây, muối, mẩu bánh mì, đường, nước. Mọi người lần lượt chọn một chiếc cốc khi đang nhắm mắt. Vật được chọn biểu thị cho tương lai gần. Nhẫn nghĩa là đám cưới, đồng xu nghĩa là sự giàu có, bánh mì nghĩa là sự dồi dào, đường nghĩa là những lúc hạnh phúc và nụ cười, củ hành tây nghĩa là nước mắt, muối nghĩa là những lúc khó khăn, và một cốc nước nghĩa là cuộc sống không thay đổi.

- Theo truyền thống, vào đêm Giáng sinh, các cô gái trẻ đi ra ngoài và hỏi người đàn ông đầu tiên họ gặp tên anh ta là gì. Người ta tin rằng, tên này sẽ là tên người chồng tương lai của cô gái.

Chính thống giáo Đông phương

Giáo hội Chính thống giáo Nga là một trong những giáo hội tự quản độc lập lớn nhất của Chính thống giáo Đông phương. Chính thống giáo Đông phương (Eastern Orthodox Churches) là nhánh Kitô giáo lớn thứ hai trên thế giới sau Giáo hội Công giáo Rôma. Chính thống giáo Đông phương là một trong những định chế tôn giáo lâu đời nhất thế giới còn tồn tại, có vai trò quan trọng trong lịch sử và văn hóa Nga, Hy Lạp, các khu vực Đông và Đông Nam châu Âu, Kavkaz và Cận Đông.

Chính thống giáo ra đời sau biến cố ly khai với Giáo hội Công giáo Rôma năm 1054, bắt đầu từ Hy Lạp rồi lan rộng sang các nước Thổ Nhĩ Kỳ, Nga, Ukraine, Albania, Estonia, Cyprus, Phần Lan, Latvia, Lithuania, Rumania, Bulgaria, Serbia...

Khác với giáo hội Công giáo đứng đầu bởi Đức Thánh Cha (Đức Giáo hoàng), các giáo hội Chính thống giáo Đông phương không có người lãnh đạo chung. Các giáo hội Chính thống giáo hoạt động độc lập với nhau, dù tất cả đều được gọi là Chính thống giáo Đông phương. Tuy vậy, hiện nay Thượng phụ Chính thống giáo Thổ Nhĩ Kỳ ở Istanbul được coi là Thượng phụ đại kết (Ecumenical partriarch), người lãnh đạo tâm linh, người đại diện có tính danh dự cho các giáo hội Chính thống giáo Đông phương trên toàn thế giới.

Theo thống kê của trung tâm nghiên cứu Mỹ Pew Research Center, số tín đồ Chính thống giáo Đông phương ước tính trên toàn thế giới năm 2010 là 260 triệu người, trong đó tín đồ Chính thống giáo Nga chiếm gần 40% với 101 triệu người. Tỉ lệ tín đồ Chính thống giáo so với dân số cả nước Nga là 70% (dân số Nga năm 2010 là 143,5 triệu).

Tham khảo ThoughtCo, Caspian News

Nguồn tin: Trang thông tin dành cho tín đồ công nghệ GenK.vn

 Tags: nga, lịch, giáng sinh

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây